P r o t o k ó ł   Nr XLIX/10

Uroczystej Sesji Rady Gminy Dopiewo odbytej w dniu 24 maja 2010 roku

w Domu Strażaka w Dopiewie

 

 Sesji przewodniczyła:                                                          Przewodnicząca Rady Gminy

                                                                                              Pani Zofia Dobrowolska

 

Sesję rozpoczęto o godz. 1515, a zakończono o godz. 1730.

 

Przebieg sesji:

 

Do pkt. 1.

 

Otwarcia XLIX uroczystej sesji Rady Gminy Dopiewo o godz. 1515 dokonała Przewodnicząca Rady Gminy, Pani Zofia Dobrowolska, która powitała zgromadzonych gości i poprosiła wszystkich zebranych o odśpiewanie hymnu państwowego.

 

1.      lista obecności radnych – zał. nr 1

2.      stwierdzenie kworum – zał. nr 2

3.      lista obecności sołtysów – zał. nr 3

4.      lista obecności pracowników Urzędu Gminy – zał. nr 4

5.      lista obecności gości – zał. nr 5

6.      Promowana książka „Mieszkańcy Gminy Dopiewo w Powstaniu Wielkopolskim 1918 – 1919. Słownik biograficzny” autorstwa Z. Kościańskiego i E. Tomkowiaka, wydana przez Gminę Dopiewo – Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego Zarząd Główny w Poznaniu – zał. nr 6

7.      Biogramy wyróżnionych medalem „Zasłużony dla Gminy Dopiewo” – zał. nr 7

8.      Kalendarium Katyńskie i Wspomnienia Rodzin – z broszury „Pamięci nie da się zatrzeć… Zbrodnia Katyńska 1940” – zał. nr 8

 

Przewodnicząca Rady, Pani Zofia Dobrowolska odczytała porządek obrad w brzmieniu:

 

1.      Otwarcie uroczystej sesji Rady Gminy Dopiewo.

2.      Odczytanie porządku obrad uroczystej sesji Rady Gminy.

3.      Zwycięskie Powstanie Wielkopolskie ukoronowaniem „Najdłuższej wojny nowoczesnej Europy” – Zdzisław Kościański i Eligiusz Tomkowiak „Mieszkańcy Gminy Dopiewo w Powstaniu Wielkopolskim w latach 1918 - 1919”; promocja książki - II części opracowania.

4.      Wyróżnienia Medalem „Zasłużony dla Gminy Dopiewo”.

5.      ONI budowali Niepodległą Rzeczypospolitą – z miłości do Ojczyzny świadomie oddali życie w Golgocie Wschodu i Zachodu:

- Rys historyczny Golgoty Wschodu – Dobrochna Konrad

- W pamięci Rodzin Katyńskich – Dobrochna Konrad

- Golgota Zachodu na ziemiach Wielkopolski i Gminy Dopiewo – prof. Artur Kijas

6.      Zakończenie obrad uroczystej Sesji Rady Gminy Dopiewo.

7.      Występ artystyczny Chóru Bel Canto i Grypy Teatralnej BAJ.

 

Do pkt. 3.

Zwycięskie Powstanie Wielkopolskie ukoronowaniem „Najdłuższej wojny nowoczesnej Europy” – dr Zdzisław Kościański i Eligiusz Tomkowiak „Mieszkańcy Gminy Dopiewo w Powstaniu Wielkopolskim w latach 1918 - 1919. Słownik biograficzny”; promocja książki - II części opracowania.

 

Wykład na powyższy temat wygłosili Panowie: dr Zdzisław Kościański i Eligiusz Tomkowiak. Pan Z. Kościański opowiedział o roli zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego w kontekście najdłuższej wojny nowoczesnej Europy, czyli okresu zaborów na terenach Wielkopolski. Powiedział m.in., że podczas zaborów Wielkopolanie pracowali nad rozwojem gospodarczym regionu i jednocześnie czynili przygotowania do walki zbrojnej o odzyskanie niepodległości. Po latach zaborów to właśnie Powstanie Wielkopolskie przywróciło niepodległość Polski na starych ziemiach piastowskich. Niestety z początkiem II wojny światowej Powstańcy Wielkopolscy jako pierwsi trafili do więzień, a stamtąd na miejsca straceń.  Razem z Powstańcami Niemcy wpisali do wyniszczenia inteligencję wielkopolską, w tym profesorów Uniwersytetu Poznańskiego oraz duchowieństwo.

 

Pan Eligiusz Tomkowiak opowiedział zebranym o napisanej wspólnie z Panem Zdzisławem Kościańskim książce. Oznajmił, że II tom książki „Mieszkańcy Gminy Dopiewo w Powstaniu Wielkopolskim w latach 1918 – 1919. Słownik biograficzny” stanowi rozwinięcie tematyki poruszonej w tomie I. Tym razem jednak nacisk położony został na losy poszczególnych ludzi. Autorzy przestudiowali wiele dokumentów dostępnych w archiwach, zbiorach prywatnych, prowadzili korespondencje i bezpośrednie rozmowy  z licznymi osobami. Udokumentowali udział 187 mieszkańców Gminy Dopiewo w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919. Na karty książki wprowadzili 164 biogramy. Niektórych biogramów nie mogli zamieścić z powodu braku części źródeł. Jako badacze historii lokalnej posiadają o wiele więcej informacji o Powstańcach z 1918 i 1919 roku - mieszkańcach Gminy Dopiewo - niż ich własne rodziny, ale jest też odwrotnie. Niektóre rodziny powstańcze nie odpowiadają na prośby historyków i zachowują wiedzę o losach swoich zasłużonych bliskich wyłącznie dla siebie. Książka wychodzi na przeciw zapotrzebowaniu społecznemu. Autorzy uważają, że badanie jednostkowych losów osób jest bardzo ważne dla naszej historii lokalnej i stanowi źródło wiedzy dla młodych ludzi szukających swoich korzeni.

 

Przewodnicząca Rady Gminy Zofia Dobrowolska oznajmiła, że w dniu dzisiejszym, po sesji będzie można pozyskać książkę i uzyskać pamiątkowy wpis od autorów.

 

Książka stanowi załącznik do protokołu nr 6.

 

Do pkt. 4.

Wyróżnienia Medalem „Zasłużony dla Gminy Dopiewo”.

 

Medalem „Zasłużony dla Gminy Dopiewo” wyróżnieni zostali pośmiertnie:

- Ks. Stanisław Kozierowski – prezentacji kandydata dokonał Wiceprzewodniczący Rady Gminy - Pan Piotr Dziembowski, medal w imieniu Proboszcza Parafii w Skórzewie odebrał Sołtys Skórzewa Pan Walenty Moskalik; Przewodnicząca Rady Gminy zwróciła się z prośbą do Pana Sołtysa o przekazanie medalu ks. Proboszczowi Franciszkowi Drostowi w celu umieszczenia go w kościele skórzewskim, gdzie ks. Stanisław Kozierowski był proboszczem.

- Ks. Jan Laskowski – prezentacji kandydata dokonał Wiceprzewodniczący Rady Gminy - Pan Piotr Dziembowski, medal odebrał Proboszcz Parafii w Konarzewie Ks. Daniel Litkowski. Medal zostanie umieszczony w Kościele Parafialnym pw. Św. Marcina w Konarzewie;

- Płk. Andrzej Kopa – prezentacji kandydata dokonał Wiceprzewodniczący Rady Gminy - Pan Piotr Dziembowski, medal odebrał Proboszcz Parafii w Konarzewie Ks. Daniel Litkowski. Medal zostanie umieszczony w Kościele Parafialnym pw. Św. Marcina w Konarzewie;

 

Medalem „Zasłużony dla Gminy Dopiewo” wyróżnieni zostali także:

- Pani Elżbieta Nowicka - Dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Dopiewie – placówki wielokrotnie nagradzanej w rankingach bibliotek Wielkopolski, założycielka Gminnego Klubu Seniora oraz Grupy Teatralnej „BAJ”.

- Pan Eligiusz Tomkowiak -  regionalista, kolekcjoner  pamiątek historycznych – wyróżniony Tytułem i srebrnym pierścieniem Hetmana Kolekcjonerów Polskich (2005); autor lub współautor ponad 350 publikacji poświęconych historii regionu wielkopolskiego, w tym dotyczących Gminy Dopiewo, uczestnik sesji, seminariów i konferencji historycznych na terenie Wielkopolski i poza nią. Odznaczony m.in. Odznaką I Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka (1982), Honorową Odznaką „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego” (1982); Odznaką Honorową Miasta Poznania (1985); Odznaką „Za Zasługi dla Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych” (2000); Srebrnym Medalem „Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej” ( 2001); Odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” (2002); Honorową Nagrodą „Dobosz Powstania Wielkopolskiego” (2003); Honorową Odznaką „Za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego” ( 2007); w roku 2005 nominowany do Nagrody Głównej Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego”.

 

Prezentacji powyższych kandydatów dokonała Przewodnicząca Rady Gminy Pani Zofia Dobrowolska. Medale odebrali osobiście wyróżnieni.

 

Pełne biogramy osób wyróżnionych Medalem „Zasłużony dla Gminy Dopiewo” stanowią załącznik nr 7.

 

Następnie Pan Józef Grajek - Prezes Towarzystwa Pamięci Generała Józefa Dowbora Muśnickiego wręczył okolicznościowe medale:

-Wójtowi Gminy Dopiewo Panu Andrzejowi Strażyńskiemu za kultywowanie pamięci osób pomordowanych w lasach zakrzewskich i palędzkich;

- Przewodniczącej Rady Gminy Pani Zofii Dobrowolskiej za współpracę z Towarzystwem Pamięci Generała Józefa Dowbora Muśnickiego w Lusowie w dziele kultywowania naszej narodowej historii.

 

Do pkt. 5.

ONI budowali Niepodległą Rzeczypospolitą – z miłości do Ojczyzny świadomie oddali życie w Golgocie Wschodu i Zachodu:

- Rys historyczny Golgoty Wschodu – Dobrochna Konrad

- W pamięci Rodzin Katyńskich – Dobrochna Konrad

 

Pani Dobrochna Konrad – dziecko Rodziny Katyńskiej i członek Zarządu Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu rozpoczęła swoje wystąpienie od wygłoszenia Modlitwy „Za budowniczych II Rzeczypospolitej Polskiej” pióra Pani Małgorzaty Górnickiej Hładkiej, członka Stowarzyszenia Katyń, córki zamordowanego lotnika - majora Feliksa Górnickiego, doktora praw, założyciela Akcji Katolickiej w Poznaniu. Następnie przedstawiła rys historyczny, gehennę i kalendarium zbrodni katyńskiej zapoczątkowane najazdem na Polskę Armii Czerwonej w dniu 17 września 1939 roku. Zbieranie dokumentów i pamiątek po pomordowanych oficerach w początkowym okresie formowania się Stowarzyszenia Katyń stanowiło główny cel jego działalności i demaskowania kłamstwa katyńskiego. Celem powstania Ogólnopolskiej Federacji Rodzin Katyńskich było doprowadzenie do ekshumacji we wszystkich miejscach mordów, powstanie cmentarzy wojskowych oraz propagowanie problematyki katyńskiej na forum krajowym i międzynarodowym. W trakcie wystąpienia Pani Dobrochna Konrad powiedziała m.in., że:

a)      w X 1939 r.  nastąpiło osadzenie wziętych do niewoli oficerów Wojska Polskiego, policjantów i urzędników państwowych w obozach specjalnych NKWD w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie;

b)      w XII 1939 r. nastąpiło aresztowanie i osadzenie w więzieniach Polaków według list na terenie Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi;

c)      od XI 1939 r. do II 1940 r. jeńcy byli przesłuchiwani, zebrano adresy rodzin jeńców, wszystkim internowanym założone zostały teczki osobowe;

d)     funkcjonariusze gestapo i NKWD na konferencjach ustalili metody i sposoby unicestwienia polskiej inteligencji na terenach zajętych przez obydwu okupantów;

e)      5 III 1940 r. na wniosek Ławrientija Berii najwyżsi funkcjonariusze ZSRR  wydali rozkaz rozstrzelania polskich jeńców bez postawienia im zarzutów;

f)       13 – 15 IV - nastąpiła deportacja rodzin jeńców wojennych na Syberię i do Kazachstanu;

g)      w IV – V 1940 r. (03 IV – 19 V) - jeńcy wojenni zostali rozstrzelani;

Rosjanie długo utajniali zbrodnię, potem głosili światu, że tzw. doły katyńskie to jest dzieło Niemców. W III 1942 r. polscy robotnicy Bauzugu 2005 odkryli zwłoki  polskich oficerów ukryte w dołach śmierci w lesie koło wsi Katyń. Postawili pierwsze 2 brzozowe krzyże w lesie Katyń. 18 II 1942 r. odbyły się pierwsze ekshumacje polskich oficerów przeprowadzone przez Niemców. Jeszcze 24 I 1944 r. radio rosyjskie informowało, że zbrodni w Katyniu dopuścili się Niemcy. Dopiero 22 XII 1952 roku Kongres Amerykański uznał ZSRR za winny zbrodni na polskich jeńcach w Katyniu.

 

13 IV 1990 r. Rządowa Agencja Prasowa ZSRR oświadczyła, że rząd ZSRRR przyznaje się do zbrodni katyńskiej i obciąża nią NKWD.

 

1991 – 1996 trwały kolejne ekshumacje i badania w Charkowie, Miednoje i Katyniu.

 

17 VI 2000 r. został otwarty i poświęcony I Polski Cmentarz Wojenny Charkowie, następnie 28 VII w Katyniu i 2 IX w Miednoje.

 

Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej z dnia 14 XI 2007 r. dzień 13 kwietnia każdego roku został ustanowiony Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.

 

Pani Dobrochna Konrad ze swej strony przedstawiła dokumenty świadczące o planie Stalina unicestwienia całych rodzin mordowanych oficerów przez umieszczanie ich na listach wywozowych, a następnie wywózki w głąb Związku Radzieckiego realizowanym już od XI 1939 roku osobiste z wywozu na Syberię i do Kazachstanu. Opowiedziała o trudzie przetrwania na zesłaniu: głodzie, chorobach i ostrych warunkach klimatycznych, ciężkiej pracy, w tym dzieci, o braku opieki nad nimi zwłaszcza podczas dwuletniego pobytu matki w łagrze Karaganda (która nie podpisała zgody na przyjęcie obywatelstwa radzieckiego). Podkreśliła, że Stowarzyszenie Katyń doprowadziło do powstania Pomnika Ofiar Sybiru i Katynia w Poznaniu (wokół którego zagospodarowany został i ogrodzony pięknym parkanem teren parku), utworzenia Kaplicy Katyńskiej w krużgankach Kościoła Ojców Dominikanów w Poznaniu oraz zmiany treści tablicy pamiątkowej w holu UAM w Poznaniu, na której wcześniej ofiary katyńskie były ukazane jako zbrodnie hitlerowskie. Prelegentka wspomniała, że dziesięć lat temu także młodzież Gminy Dopiewo ze sztandarami szkół uczestniczyła w uroczystościach odsłonięcia pomnika, a w 70 rocznicę mordu katyńskiego - w dniu 12 IV 2010 r. – we mszy świętej za ofiary z 1940 i 2010 roku.

 

Swoje wystąpienie Pani Dobrochna Konrad zakończyła odczytaniem listu do Rodzin Katyńskich, jaki przygotował na obchody 70 rocznicy zbrodni katyńskiej w dniu 10 IV 2010 r. Śp. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński. Listu tego nigdy nie wygłosił z powodu tragicznej śmierci pod Smoleńskiem.

 

W imieniu Prezesa Stowarzyszenia Katyń - Pana Tadeusza Pateckiego - Pani Dobrochna Konrad wręczyła Wójtowi i Przewodniczącej Rady Gminy symboliczne chusty katyńskie.

 

Cały tekst Kalendarium Katyńskiego i Wspomnienia Rodzin opublikowane zostały w broszurze „Pamięci nie da się zatrzeć… Zbrodnia Katyńska 1940”. Stanowią one załączniki nr 8 do protokołu.

 

- Golgota Zachodu na ziemiach Wielkopolski i Gminy Dopiewo – prof. Artur Kijas

 

Wykład na powyższy temat wygłosił Pan prof. Artur Kijas.

Omówił w obszerny i bardzo przystępny sposób zbrodnie popełnione przez okupantów hitlerowskich na mieszkańcach Wielkopolski, ze szczególnym uwzględnieniem powiatu poznańskiego, w tym Gminy Dopiewo.

 

Następnie zebrani uczcili minutą ciszy pamięć ofiar II Wojny Światowej, obywateli polskich – jeńców wojennych osadzonych i wymordowanych w specjalnych obozach jenieckich NKWD w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie w 1940 r. oraz pamięć ofiar, które zginęły w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem w dniu 10 kwietnia br.

 

Wszyscy prelegenci w swoich wystąpieniach podkreślali znaczenie udziału społeczności lokalnej w poszukiwaniu materiałów i świadectw historii z okresu wojny, póki żyją jeszcze jej świadkowie lub istnieją w rodzinach pamiątki po nich. Stąd uzasadnione jest hasło „Ocalić od zapomnienia” będące tytułem Uroczystej Sesji Rady Gminy.

 

Przewodnicząca Rady Gminy – Pani Zofia Dobrowolska poinformowała zebranych, że w myśl przesłania Uroczystej Sesji „Ocalić od zapomnienia” zawiązał się Gminny zespół ds. upamiętnienia miejsc zbrodni ponad 8 tysięcy Polaków zamordowanych przez hitlerowców w lasach Gminy Dopiewo, stałego badania prawdy historycznej o dokonanych w lasach Palędzia i Zakrzewa zbrodniach, w tym ubiegania się o pozyskanie listy ofiar i dokumentowania wspomnień  mieszkańców Gminy Dopiewo.

 

Do pkt. 6.

Zakończenie obrad uroczystej Sesji Rady Gminy Dopiewo.

 

Na koniec Przewodnicząca Rady Gminy Pani Zofia Dobrowolska stwierdziła, że porządek obrad został wyczerpany i dokonała zamknięcia XLIX uroczystej sesji Rady Gminy Dopiewo zapraszając  jednocześnie do wysłuchania występu Chóru Bel Canto oraz Grupy Teatralnej BAJ.

 

Do pkt. 7.

Występ artystyczny Chóru Bel Canto i Grypy Teatralnej BAJ.

 

Po zamknięciu XLIX uroczystej sesji Rady Gminy Dopiewo odbył się występ artystyczny  Chóru Bel Canto i Grupy Teatralnej BAJ. Występ miał wymowę patriotyczną; odśpiewane zostały pieśni: Rota, Gaude Mater Polonia, Cześć polskiej ziemi, Sercu Najmilejsza, Utwór Fryderyka Chopina „Poseł”.

 

Po zakończeniu części artystycznej Przewodnicząca Rady Gminy zaprosiła uczestników do bezpośredniego spotkania z autorami wydanej książki „Mieszkańcy Gminy Dopiewo w Powstaniu Wielkopolskim 1918 – 1919. Słownik Biograficzny” (wieczór autorski) informując jednocześnie, że obydwa tomy książki będą do nabycia w biurze podawczym Urzędu Gminy Dopiewo.

 

Protokół zawiera 8 załączników.

 

Protokół zawiera 6 stron, ponumerowanych od 1 do 6

 

               Protokołował

    Inspektor ds. Rady Gminy

 

          Damian Gryska